Miasteczko położone ok. 100 km na południe od Lwowa, niedaleko Doliny, w kierunku Iwano-Frankowska – w dawnym województwie stanisławowskim. 

historia

Pierwsze wzmianki o Bolechowie pochodzą z XIV w., choć sama osada jest z pewnością starsza. Przywilej lokacyjny pochodzi z 1603 r., kiedy to Bolechów stał się Wolnym Miastem Królewskim. Rozwój miejscowości związany jest z wydobyciem i warzeniem soli, a także przemysłem garbarskim i drzewnym dzięki bogatym dąbrowom w okolicy. W XIX w. działała tu także olejarnia oraz c.k. Dyrekcja Lasów Państwowych.

Pod koniec XVI w. miasto zostało z polecenia królewskiego umocnione, bronił go garnizon składający się z 400 ludzi. Obawarowania były połaczone z zamkiem mostem zwodzonym. Garnizonem dowodził Mikołaj Giedziński pochodzący z Mazowsza (został pochowany w kościele).

Krzyżowało się tu kilka ważnych traktów handlowych – z Doliny przez Przemyśl, Sandomierz, i dalej wzdłuż Wisły przez Kazimierz, Toruń i Gdańsk biegł trakt solny. Drugi prowadził do Lwowa i dalej na północ – do Warszawy i na Wołyń. Innym traktem, przez Bolechów i stryj, pędzono na targi bydło. Rozwojowi gospodarczemu przeszkadzały częste najazdy turecko-tatarskie i grasujące w okolicach bandy opryszków, słynny Oleksa Dobosz złupił miasto, zdobył i spalił bolechowski zamek (niedaleko znajdują się „Skały Dobosza„). Nieopodal sąsiedniej Doliny odbyła się jedna z wielkich bitew Sobieskiego z Turkami z czasów pochodu na czambuły tatarskie.

W połowie XVIII w. Bolechów należał do książąt Lubomirskich. Działali w nim konfederaci barscy.

Po I rozbiorze Bolechów utracił prawa miejskie. Kasata józefińska dotknęła kościoła św. Krzyża oraz klasztoru greckokatolickiego.

Pod koniec XIX w. Bolechów liczył ok. 4,5 tys. mieszkańców, przed II wojną światową ok. 11,5 tys. (ponad połowę ludności stanowili Żydzi, resztę Polacy i Ukraińcy, Niemcy, Ormianie).

W czasie II wojny światowej był zajęty najpierw przez Armię Czerwoną, a w 1941 r. przez sprzymierzoną z hitlerowcami armię węgierską. Wkrótce Węgrów zastąpili Niemcy. Zagładzie uległa cała społeczność żydowska.

Herb Bolechowa jest podzielony na cztery pola. Znajduje się w nich: 1) herb Korczak, którym pieczętowali się Chodorowscy, właściciele Bolechowa w XV i XVI w.; 2) obronna brama miejska; 3) trzy topki soli; 4) drzewo – symbol gospodarki leśnej.

zamek

Zamek został rozebrany przez władze austriackie. Dziś można odnaleźć jedynie pozostałości wałów i murów obronnych. Na miejscu zamku działa szkoła leśna i znajduje się arboretum (ul. Zamkowa).

kościół

Pochodzi z lat 20. XIX w. Zachowała się tablica epitafijna dowódcy garnizonu: Tu leży z dziatkami swemi Mikołaj z Gielni Giedziński z płockiego województwa…, miasteczka, zamku i bani fundator, w wieku 73 lat ducha dał Bogu 27 lipca roku pańskiego 1627. W czasach sowieckich służył jako obiekt sportowy.

(fot. Wikipedia)

ratusz

Ozdobą Bolechowa jest niewielki ratusz ze smukłą wieżyczką, „maleński niczym bombonierka”, „biżuteria architektoniczna”. Znajduje się przy dawnym rynku, który obecnie przecina główna ulica wiodąca przez miasteczko, Iwana Franki. W czasie II wojny światowej na jego dziedzińcu Niemcy rozstrzeliwali Żydów. Budynek datowany jest na XVIII w. Zegar na wieży, wykonany przez lwowskiego mistrza, wygrywa takty popularnej ukraińskiej pieśni „Rewe ta stohne Dnipr szyrokyj” do słów Szewczenki.

cerkwie

Prawosławna (dawna katolicka) z XIX w. Znajduje się zaraz za ratuszem.

cmentarz

Cmentarz parafialny został zlikwidowany przez władze austriackie w XVIII w. Na jego miejsce założony nowy, za miastem.

synagoga

Po przeciwnej do ratusza stronie rynku. W czasach sowieckich zamieniona na „Klub Garbarza”, obecnie w ruinie.

kirkut

Ul. Mandryka. Najstarsze nagrobki pochodzą z XVII w. Wejście na kirkut przez jedną z prywatnych posesji, otoczoną blaszanym płotem. Właściciel posesji ma klucz.

warzelnia soli

Ul. Mickiewicza. Budynek z poł. XIX w., z ciekawą wieżyczką z cyferblatem. Obecnie w ruinie. W czasach sowieckich jedna z największych w okolicy, produkowała dp 20 ton soli w ciągu jednej zmiany.

(fot. Wikipedia)

 

Częściowo zachowała się XIX-w. zabudowa miasteczka – hotel i restauracja Bruckensteina (ob. Ukrtelecom). Dawniej w Bolechowie znajdował się także gmach Sokoła, kościół ewangelicki i szkoła leśna – druga po lwowskiej w Galicji, założona w 1883 r. Wykładał w niej m. in. ojciec galicyjskiego leśnictwa, Henryk Strzelecki. Po wojnie kadra szkoły przeniosła się do Leska. W 1993 r., w tym samym miejscu, co przed wojną wznowiono działalność szkoły leśnej w Bolechowie.

(fot. Wikipedia)

ludzie

Z Bolechowa pochodziła Marcelina Sembrich-Kochańska, gwiazda Metropolitan Opera. Była córką miejscowego garbarza.

Juliusz Petry – dyrektor Polskiego Radia Lwów.

Kazimiera Alberti-Szymańska – poetka, literatka, prowadziła salon literacki w którym chętnie bywał Witkacy.

 

źródła:

bolechow.eu

Wikipedia

Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego

http://vicarman.blogspot.com/2013/01/blog-post.html

http://travel.creature.biz.ua/travel.php?action=bolehiv

www.nto.pl – Moje Kresy. Bolechów i jego legendy (1). Bolechów. Miasto lesników (2). Stanisław S. Nicieja

 

dodaj do notanika