Często można usłyszeć, że zabudowa Lwowa nie ucierpiała w czasie wojny. Zniszczonych było zaledwie 4% budynków. Zapomnina się jednak, że część z nich została zniszczona nie przez przypadkowe bombardowania, a celowo, aby zmieść z powierzchni ziemi kulturę żydowską. Takie celowe bombardowania urządzane m. in. w 1942 roku przez Niemców zniszczyły większość lwowskich synagog. 

Przed wojną Lwów zamieszkiwało ok. 100 tys. Żydów. Należeli oni do różnych odłamów judaizmu. W mieście działało ok. 20 wielkich synagog. Dziś pozostały z nich tylko dwie, z czego jedna wciąż służy jako świątynia, druga natomiast od wielu lat stoi pusta. To właśnie do niej dziś zajrzymy. 

Synagoga na Węglanej

Synagoga została ufundowana w 1844 r. przez Jakuba Glanzera i służyła chasydom. Klasycystyczny budynek kilkakrotnie później dostosowywano i nieznacznie przebudowywano, wzbogacając m. in. o elementy secesyjne. 

Synagoga ucierpiała bardzo w czasie pogromu w 1918 roku, który wybuchł po zajęciu miasta przez Polaków. Po odbudowie zatraciła wiele cech stylowych, między innymi dekorację w górnej części fasady, witraże w okrągłych oknach.

W latach okupacji niemieckiej wykorzystywana była jako skład. Po wojnie pozostawała czynna do 1962 r., później sowieckie władze urządziły w niej salę gimnastyczną jednej z lwowskich uczelni, zamalowując bogate polichromie i zamurowując aron ha-kodesz (szafę ołtarzową). Od 1991 r. synagoga znów należy do wspólnoty żydowskiej. Obecnie prowadzony jest (nie kończący się) remont, pomieszczenie ma służyć jako centrum kultury żydowskiej. 

 

Przechodziłam niedawno koło synagogi, a w jej otwartych drzwiach stał miły starszy pan, który pozwolił mi zajrzeć do środka. Dzięki temu moimi oczami możecie zajrzeć i Wy. Wyjaśnił również napisu na zielonym tle otaczającego niewielką szparkę w ścianie – w wolnym tłumaczeniu „wrzuć, ile chcesz, do kieszeni nikt ci nie będzie zaglądał”. 

źródła

https://lia.lvivcenter.org/uk/objects/jankel-jancer-schul/

https://sztetl.org.pl/…wul-wuhilna-3

dodaj do notanika

3
Dodaj komentarz

1 Comment threads
2 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
2 Comment authors
  Subscribe  
najnowszy najstarszy oceniany
Powiadom o
Damian Wełnowski

Podczas naszej ostatniej wycieczki po Kastelówce poleciła nam Pani nową Restaurację Kumpel ( za hotelem Lviv) . Idąc tam ulicą Wesołą natrafiliśmy właśnie na opisywaną synagogę, i chociaż architektura wyraźnie wskazywała na funkcję obiektu do końca nie mogłem uwierzyć, że taki budynek mógł przetrwać we Lwowie. Nie mieliśmy tyle szczęścia i synagoga była zamknięta dlatego dziękuję za udostępnienie zdjęć. Przy okazji ciekawostka, na ul Wesołej 5 można spotkać starą reklamę pracowni kapeluszy (napis także
w języku hebrajskim) . Do niedawna część hebrajska była ukryta pod farbą elewacji (nie widać jej np. na zdjęciach street view z roku 2011).comment image

2013: comment image

Damian Wełnowski

Jest szansa, że jak jeszcze poczekamy ukaże się górna część reklamy z prawej strony okna.