fbpx
strona z podręcznika stenografii

polska stenografia zaczęła się we Lwowie

Stenografia to sposób szybkiego i dosłownego zapisywania wypowiedzi specjalnie do tego celu stworzonym pismem. Rozpowszechniona zwłaszcza przed wynalezieniem urządzeń utrwalających dźwięk.

Potrzeba stworzenia polskiego systemu stenograficznego zrodziła się w Galicji w l. 60-tych XIX w., kiedy prowincja ta otrzymała własną władzę ustawodawczą – Sejm Galicyjski. Wynikła gwałtowna potrzeba stenografowania obrad, jako jedynego wówczas znanego sposobu zapisu procesu legislacyjnego.

Nad opracowanie polskiego systemu stenografii rywalizowali Lubin Olewiński i Józef Poliński. Pierwszy był urzędnikiem weteranem kampanii włoskiej, Wydziału Krajowego, prezesem Towarzystwa Stenograficznego Polsko-Ruskiego, wydał podręcznik do stenografii, był nauczycielem akademickim stenografii i w 1865 r. jedynym egzaminatorem w tej dziedzinie.

Ostatecznie to jednak jego rywal wygrał i wypromował swój system, między innymi dzięki temu, że stale go rozwijał, będąc praktykiem, a nie tylko teoretykiem stenografii, a walki sądowe i skandale osłabiły jego rywala, który też wcześnie zmarł. System Polińskiego zwyciężył, a on sam został kierownikiem sejmowego biura stenograficznego.

Józef Poliński, który w młodości także walczył we Włoszech jako żołnierz austriacki, był urzędnikiem celnym, a także nauczycielem stenografii i autorem podręcznika z tej dziedziny, a prywatnie ojcem znanej solistki opery warszawskiej. Zajmował się również rozwijaniem stenografii ukraińskiej. Niestety jego zasługi zostały docenioe w pełni dopiero po śmierci.

„Stenografję polską postawiłem, jak mniemam, na stopniu najwyższej doskonałości, tak pod względem teorji, jako też praktyki, co też uznanem zostało w świecie stenograficznym zagranicą… Dziś jednak na schyłku życia mego muszę wyrazić ubolewanie, że to wielkie moje poświęcenie ze strony kraju i jego władz nie doznało żadnego poparcia, a przecież uproszczenie pisma uznano w świecie cywilizowanym obok zużytkowania pary, a ostatnich czasach i elektryczności za największą zdobycz kulturalną. Bardzo to dla mnie bolesne i nemo propheta sua splendidus in patria” (Poliński).

 

Na czym polega stenografia?

Opracowany został specjalny alfabet, zastępujący alfabet łaciński, który pozwalał na szybsze pisanie. Samogłoski przy pisaniu często były opuszczane. Popularne przedrostki i przyrostki były oznaczane własnymi znakami, tak samo jak najczęściej używane słowa.

Ze stenografii korzystali nie tylko urzędnicy, ale takż ludzie, którzy chcieli szybko coś zapisywać, na przykład wykłady uniwersyteckie – np. Astrid Lindgren wystenografowała wszystkie swoje książki w niewielkich notesach.

 

 

bibliografia:

stenografia.pl

Karpiński K., Stenografia Polska (źródło obrazków)

Visit Us On FacebookVisit Us On InstagramVisit Us On Pinterest