Gazownia we Lwowie

Oświetlenie gazowe wprowadzono we Lwowie w 1856 r. , kiedy do miasta weszła niemiecka spółka Deutsche Continental-Gas-Gesellschaft (Towarzystwo Kontynentalne z Dessau), otrzymując od miasta monopol na produkcję i sprzedaż gazu na 40 lat. W Tym samym roku DCGG rozpoczęła także działalność w Warszawie i Krakowie. Warto zwrócić uwagę, że do oświetlenia nie używano gazu ziemnego, którego duże złoża, jak się później okazało, znajdowały się pod Lwowem, a tzw. gazu miejskiego, wytwarzanego z drewna sosnowego lub brzozowego, a od 1869 r. z dostarczanego z Prus (Zabrze) węgla. Jego kosztu ustalono na 5 guldenów od miasta i 6 od osób prywatnych za ok. 30m3. Od 1905 r. w gazowni lwowskiej produkowano gaz wodny z koksu.

Gazownia miejska

Zespół gazowni wzniesiono w 1858 r. w północnej części miasta, przy ul. Żródlanej (ob. Dżerelna), wytyczając jednocześnie dojazd z drugiej strony – ul. Gazową. Zabudowania te w dużej mierze zachowały się do dziś (część niestety rozebrano kilka lat temu), pełniąc funkcję biur, klubów, restauracji, przez pewien czas działał tu nawet klub o trochę nieadekwatnej nazwie Gas Station. Budynki gazowni były charakterystycznym przykładem ówczesnej architektury przemysłowej – ceglane, tynkowane, z elementami naśladującymi średniowieczna architekturę obronną, z oszczędną dekoracją. Gazownię rozbudowywano następnie w l. 1877-78 w związku ze zwiększeniem produkcji gazu.

W 1883 r., zgodnie z umową, miasto miało prawo do wykupu gazowni za cenę jej 16-letnich średnich dochodów, ale nie zdecydowało się na ten krok. Dopiero w 1898 r. przejęło od spółki całą infrastrukturę, która, jak się okazało, potrzebowała pilnych inwestycji. Pierwszym dyrektorem gazowni z ramienia miasta został Adam Teodorowicz.

Przed I wojną światową planowano rozbudowę gazowni, w 1907 r. miasto zakupiło w tym celu teren przy ul. Żółkiewskiej koło Nowej Rzeźni. Tymczasowo umieszczono tam składy węgla, który był dowożony do gazowni ciężarówkami, a po ich zarekwirowaniu przez wojsko w czasie wojny – tramwajem. Zaplanowaną modernizację gazowni rozpoczęto w 1913 r., a ukończono już po I wojnie światowej. Nie zrealizowano natomiast planów budowy drugiej gazowni na terenie przy ul. Żółkiewskiej.