Potok Złoty, dziś położona na uboczu wioska z ruinami zamku, a niegdyś rezydencja potężnej rodziny Potockich. Aby się tu dostać, trzeba pokonać wiele kilometrów ukraińskich bezdroży, ale warto to zrobić, bo miejscowość jest urocza, a pozostałości zamku również robią wrażenie. 

Stefan Potocki i Maria Mohilanka

Dawniej miasteczko, które otrzymało prawa magdeburskie w 1601 r. Szybko stał się główną rezydencją Potockich, od których nazwiska miejscowość przyjęła nazwę. Rozkwit Potoka przypada na czasy Stefana Potockiego, przełom XVI i XVII w. To on wybudował w miejscowości zamek, do którego przywiózł świeżo poślubioną żonę – mołdawską księżniczkę z rodu Mohyłów, wraz z którą dostał bajeczny posag, składający się z ogromnej ilości drogocennych klejnotów, drogich strojów, kobierców, naczyń, kosztownych tkanin obiciowych, przedmiotów kultu w tym trzy Ewangelie oprawne w złoto i pięć w srebro, których łączną wartość szacowano wówczas na milion złotych (krowa kosztowała w tamtych czasach około 10 zł). Wyposażenie zamku musiało więc być godne nowej gospodyni. Posag ten zresztą, zwany „skarbem Mohilanki”, przekazany jako depozyt do zamku podhajeckiego, przepadł bez wieści. To właśnie w wyniku długoletnich sporów między Potockimi a Golskimi – depozytariuszami zaginionego posagu Mohilanki Podhajce w połowie XVII w. są już w rękach Stanisława Potockiego. 

Potok Złoty

Po okresie rozkwitu przychodzą chude lata. Mikołaj Bazyli Potocki przenosi swoją rezydencję do Buczacza, miasteczko podupada, a po rozbiorach Traci prawa miejskie. W 1838 r. Potoccy sprzedają Potok Olszewskim, którzy chcąc przywrócić blask magnackiej rezydencji budują nowy pałac kosztem elementów ozdobnych ze starego, jednak koszt budowy doprowadza ich do ruiny. 

Zamek w Potoku Złotym

Zamek to typowy dla tych terenów „żółw” – w rzucie kwadratowy, z narożnymi, pięciokątnymi wieżami przypominającymi łapy żółwia i wieżą bramną – głową ukrytą w skorupie. Po prawej stronie dziedzińca znajduje się budynek mieszkalny, niegdyś prowadziło do niego krużgankowe wejście. W razie napaści na dziedzińcu mogła schronić się cała ludność miasteczka. Takie najazdy przeżywał Potok kilkukrotnie, tak ze strony Kozaków w czasie powstania Chmielnickiego, jak i Turków, którzy w 1676 r. zdobyli zamek i panowali w miasteczku do 1683 r. Dookoła zachowały się ślady wałów i fosy. W czasach sowieckich musiała tu być jakaś baza kołchozowa, wejście do głównego budynku zamkowego prowadzi po schodach zrobionych z żydowskich macew… 

 

 

źródła

W. Łoziński Prawem i lewem : obyczaje na Czerwonej Rusi w pierwszej połowie XVII wieku. T. 2. (cytat)

G. Rąkowski Przewodnik po Ukrainie Zachodniej, cz. II Podole

 

dodaj do notanika
otwórz notatnik

notatnik

skasuj listę info

Teraz możesz zebrać swoje ulubione miejsca, opisywane przeze mnie, w na jednej liście.
Z pewnością ułatwi to planowanie podróży do Lwowa!

Lista będzie nadal dostępna przy kolejnych wizytach z tego samego komputera, nawet bez logowania. zamknij
wyślij na e-mail... udostępnij na Facebook... widok mobilny

Send your list to a friend

FROM: (Your email): TO: (Your friend's email): Your message:
Send