odessa przewodnik odessa wycieczki

Odessa nieoczywista #9. Spacer ulicą Pasteura

Ulica Pasteura w Odessie nie jest tą, na którą kierowaliby się turyści. Położona poza ścisłym centrum, figuruje jako adres Akademii Medycznej, Teatru Muzyczno-Dramatycznego i biblioteki naukowej. Jednak to nie te obiekty nas tu przyciagnęły, a położony po drugiej stronie szereg kamienic czynszowych (po odesku: domów dochodowych) z II poł. XIX w., bo w takich domach zawsze znajdzie się coś ciekawego – a to żeliwne schody dla służby, ukryte w głębi podwórza, a to nieczynna studnia, brama, będąca arcydziełem kowalstwa, pokryta 35 warstwami olejnej farby, rzeźbione drewniane drzwi, czy po prostu urokliwa klatka schodowa lub podwórko.

W Odessie w dużo mniejszym, niż we Lwowie stopniu dba się o spuściznę architektoniczną, a świadomość mieszkańców jest na wiele niższym poziomie. Nie ma programów restauracji bram czy drzwi, jeśli mieszkańcy budynku stwierdzą, że stare już się nie nadają, po prostu wyrzucają je na śmietnik. Jednocześnie miasto jest stosunkowo biedne, dzięki czemu wiele z oryginalnych elementów wciąż tkwi na swoim miejscu, bo nie ma pieniędzy na ich wymianę – dzięki temu zachowała się tu na przykład niespotykana we Lwowie ilość rzeźbionych, drewnianych okien, które we Lwowie w ostatnich 10-15 latach masowo wymieniono na plastikowe, bezpowrotnie zmieniając oblicze miasta. W Odessie, wygląda na to, że najbardziej ucierpiały drzwi wejściowe do budynków – w większości wymienione na nowe, „bezpieczne” – typu więziennego. Póki więc jeszcze jest co w Odessie zobaczyć – oglądajmy!

Ulica Pasteura

Ulica, kiedyś nazywana Chersońską, wyprowadzała z centrum miasta na rogatki, w kierunku Mołdawanki. Co ciekawe, numeracja idzie od rogatek w kierunku centrum, a nie na odwrót. Ulica została wytyczona jeszcze w 1824 r., a już wcześniej, bo w 1806 r. powstał tu kompleks szpitala miejskiego, który rozrósł się potem w kompleks kilku szpitali – najstarsze są zabudowania obecnego szpitala zakaźnego o pałacowej architekturze przy początku ulicy (częściowo zrujnowane).

zabudowania szpitala przy Pasteura 5 / Google

Znajdowała się tu także stacja bakteriologiczna, a później wspomniana już Akademia Medyczna. Nic dziwnego, że z ulicą wiążą się nazwiska wybitnych ukraińskich i rosyjskich lekarzy, którzy mieszkali w okolicy – Pirogowa (podobno odkrył gips dla zastosowań medycznych) i Miecznikowa (Nobel w 1908 za prace nad odpornością). Ze znanych naukowców z ulicą związany jest także George Gamow – amerykański uczony, urodzony w Odessie, który w latach 30. uciekł z ZSRR do USA. Oprócz słynnych uczonych przy Pasteura mieszkali także odnoszący sukcesy przedsiębiorcy, jak antykwariusz Hochman, który handlował prawdziwymi oraz podrobionymi zabytkami starożytności. Jeśli wierzyć przewodnikom, udało mu się nawet sprzedać do Luwru scytyjską złotą tiarę, wykonaną co prawda przez odeskiego jubilera.

Biblioteka Naukowa, przed którą stoi sympatyczny pomnik czytelnika z kolumną książek to zabytek czasów Mikołaja II. Była to druga w Imperium Rosyjskim (po petersburskiej) i pierwsza na Ukrainie biblioteka publiczna (1907 r.). Gubernator Woroncow podarował jej na dobry początek 600 tomów francuskiej klasyki. Budynek pierwotnie miał wyglądać nieco inaczej, niż dziś:

projekt biblioteki, arch. Fiodor Nestruch
obecny wygląd biblioteki – Google

Swoją historię ma także teatr – wybudowany w 1903 r. jako prywatny teatr Sybiriakowa, gościł na scenie Isadorę Duncan, występował tu słynny odeski radziecki pieśniarz i aktor Utiosow.

teatr /Google

Pod nr 29, w podwórzu hotelu Savoy, mieścił się niegdyś „Amerykański skate-ring” (zwany również „roll palace”) – jeden z trzech w Odessie, popularna rozrywka średnich sfer na pocz. XX w.

skate ring w Odessie

W końcu ulicy znajduje się ładnie odremontowany kościół ewangelicki o neoromańskiej architekturze.

I last, but not least, przy Pasteura 42 mieści się gmach, w którym znajdowała się kancelaria Woroncowa, a w niej pracował za karę zesłany do Odessy antycarski poeta Puszkin.

Ps. Kręcone schody znajduja się przy Pasteura 60.

źródła:

https://www.segodnya.ua/regions/odessa/progulka-po-ulice-pastera-v-odesse-580489.html

https://volnorez.com.ua/novosti/interesnaya-odessa-kak-gorodskaya-molodezh-razvlekalas-v-nachale-proshlogo-veka.html

https://uk.wikipedia.org/wiki/%…0)

0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x
Visit Us On FacebookVisit Us On InstagramVisit Us On Pinterest