Nader smutny widok przedstawia sobą zamek w Klewaniu. Zajrzeliśmy do niego podczas naszej letniej wycieczki na Wołyń. Niestety, z zamku praktycznie nic nie zostało, gołe, odrapane ściany i wypatroszone wnętrze bez dachu. 

Patrząc na rycinę Napoleona Ordy, wykonaną w 1875 r. trudno uwierzyć, że to ten sam obiekt. 

Położony nad szerokim nurtem rzeki, z arkadowym mostem wjazdowym i pięciokątną wieżą obronną, pozostałością po starszym zamku, obiekt należał cały czas od momentu powstania w XV w. aż do połowy XIX w. do książąt Czartoryskich, pełniąc rolę głównej siedziby rodowej. 

Dawna książęca stolica Persopnica

Choć teraz może się wydawać, ze leży na uboczu, Klewań powstał na terenach, które były niegdyś tętniącym życiem sercem Wołynia, w pobliżu Peresponicy, dawnej stolicy Rurykowiczów, od których początek bierze szereg ruskich, później spolonizowanych, rodzin szlacheckich jak Ostrogscy, Zasławscy, Zbarascy. W monasterze prawosławnym w Peresopnicy dokonano najstarszego znanego tłumaczenia Biblii na język ukraiński, jest to także najstarszy zachowany zabytek piśmiennictwa w tym języku, datowany na 1561 r., pięknie zdobiony, wykonany na zamówienie książąt wołyńskich Anastazji Zasławskiej-Holszańskiej oraz jej córki i zięcia – książąt Iwana i Ewdokii Czartoryskich. To właśnie Czartoryscy od 1501 r. byli właścicielami Peresopnicy i okolicznych dóbr. Na przełomie XVI i XVII w. Czartoryscy przeszli na katolicyzm, a klasztor prawosławny, pozbawiony możnego opiekuna, zaczął podupadać. Dziś nie ma po nim śladu. 

Zamek w Klewaniu

Klewań należał do Czartoryskich już od poł. XV w., a otrzymali go od samego księcia Świdrygiełły (tereny re należały wówczas do Litwy). To właśnie oni założyli tu miasteczko i wybudowali zamek, którego najstarsza część datowana jest na 1475 r. 

zamek w Klewaniu, widok z Google view

Zamek pełnił nie tylko funkcje reprezentacyjne, ale i wielokrotnie musiał stawiać czoła najeźdźcom, o czym świadczy choćby dobudowany do niego pięciokątny bastion w stylu holenderskim. Na początku XVIII w., kiedy stracił on swoje znaczenie obronne, Czartoryscy porzucili zamek na rzecz bardziej nowoczesnych rezydencji. Przez pewien czas działała tu jeszcze szkoła polska, zamknięta w ramach represji po powstaniu listopadowym. W II poł. XIX w. zamek kupiło państwo rosyjskie. W czasie II wojny światowej i po niej zamek służył jako więzienie Gestapo i NKWD. 

Zamek stoi na wysokim urwisku w którym wykopano kilkupoziomowe piwnice. Wg prof. Stanisława Niciei był połączony podziemnym korytarzem z oddalonym o 5 km zamkiem Radziwiłłów w Ołyce. 

źródła:

https://biblia.wiara.pl/doc/423141.Ewangeliarz-Peresopnicki

Wołyń Grzegorz Rąkowski

 

dodaj do notanika
otwórz notatnik

notatnik

skasuj listę info

Teraz możesz zebrać swoje ulubione miejsca, opisywane przeze mnie, w na jednej liście.
Z pewnością ułatwi to planowanie podróży do Lwowa!

Lista będzie nadal dostępna przy kolejnych wizytach z tego samego komputera, nawet bez logowania. zamknij
wyślij na e-mail... udostępnij na Facebook... widok mobilny

Send your list to a friend

FROM: (Your email): TO: (Your friend's email): Your message:
Send