Kontynuujemy spacer po Osiedlu Słonecznym na Nowym Lwowie. Dziś przejdziemy się ulicami Zaporoską (d. Mazowiecka), Kybalczycza (d. Śląska), Tarnopolską (d. Cieszyńska i Toruńska) oraz Myszuhy (d. Pomorską) – dalsza część, numery powyżej cerkiewki.

Nowy Lwów

Dziś kilka słów o architektach i architekturze dzielnicy. Wspomniałam, że odpowiedzialnym za zabudowę był Tadeusz Wróbel – architekt, który rozpoczynał pracę przed I wojną światową, ale rozwinął skrzydła jako architekt modernistyczny, autor wielu znaczących obiektów we Lwowie i poza nim, m. in. gmach Elektrowni Miejskiej, Izby Lekarskiej, Dom Związku Pracowników Gminnych. Teren został podzielony na 115 działek mieszkalnych, a inwestorom zaproponowano kilka planów typowego niedrogiego domu jednorodzinnego na 3-5 pokoi – przykładowy budynek 5-pokojowy składał się z kuchni oraz dwóch pokoi na parterze (można było je podzielić ścianką działową lub szerokimi drzwiami, lub połączyć w jedną przestrzeń), z których było wyjście na taras i do ogrodu. Na piętrze znajdowały się trzy sypialnie – jedna z balkonem. Dom posiadał podpiwniczenie i strych. Na budowę można było otrzymać tani kredyt.

Dominantą architektoniczną dzielnicy jest – nietypowo – obiekt inżynieryjny, wieża ciśnień. Jej budowa była konieczna ze względu na sporą różnicę poziomów między płaskowyżem, na którym znajduje się dzielnica i resztą miasta. Wieże takie wybudowano wcześniej także dla Powszechnej Wystawy Krajowej (zachowana do dziś, stoi w parku stryjskim) oraz dla szpitala w Kulparkowie. Jej architektem był Witold Minkiewicz, kolejna gwiazda lwowskiego modernizmu, a obliczenia żelbetowej konstrukcji wykonał Adam Kuryłło. (Druga, bardzo podobna wieża stanęła na Pasiekach). Co ciekawe, wieża pełniła niegdyś także funkcję punktu widokowego. Obecnie nie jest dostępna dla zwiedzających.

Architektura i Budownictwo 1934/4

W dzielnicy mieszkało także kilku architektów aktywnych w tym okresie, m. in. Józef Kędzierski czy Tadeusz Karasiński, którego całkiem nieźle zachowana willa przy ul. Myszuhy (d. Pomorskiej) 56 uniknęła szpecącej przebudowy. Znalazłam także informację, że na osiedlu mieszkał Ludomił Gyurkowicz, ale nie udało mi się jej potwierdzić w książkach telefonicznych z lat 30. 

Na przeciwko Karasińskiego (Myszuhy 45. d. Pomorska) willę własną zaprojektował Tadeusz Teodorowicz-Todorowski. Budynek zachował się praktycznie nietknięty do dziś. W 2011 r. udało się porozmawiać z jego właścicielką, która opowiedziała, że architekt do samej śmierci w 2001 r. przyjeżdżał do Lwowa, aby odwiedzać swój dom; według jej słów, cały czas znajdowały się tam zachowane przedwojenne meble. Willa była jednym z pierwszych samodzielnych projektów architekta, który dopiero w 1931 r. ukończył studia na Politechnice Lwowskiej. Po wojnie architekt osiadł w Gliwicach, gdzie stworzył szereg obiektów, znany jest także jako projektant Osiedla A w Tychach. 

Dom miał być początkowo nieco większy, ale zanim rozpoczęła się budowa, architekt zmienił plany. Zrezygnował też z garażu. Działka kosztowała architekta ok. 4700 zł (ówczesna złotówka była warta mniej więcej tyle, co dziś 10 zł), a budowa samego domu wyniosła ok. 14 tys. Budynek miał 136 m2 powierzchni. Na parterze mieściła się salon, kuchnia, sypialnia i gabinet, a także pokoik dla służby, łazienka i toaleta. Na piętrze jeszcze jedno pomieszczenie, możliwe, jak planowano na początku – pracownia. Architekt zrezygnował z drugiego pokoju na piętrze i obszernego tarasu nad salonem, zostawiając tylko niewielki na parterze, z zejściem do ogrodu. 

Willa Tadeusza Teodorowicza-Todorowskiego, zdjęcie z 2011 r.

Zapraszam do obejrzenia zdjęć – warte uwagi są nie tylko przedwojenne wille, ale i ich otoczenie, miedzy innymi zachowane oryginalne ogrodzenia, nierzadko jedyny element dekoracyjny na posesji; dodaję też kilka zdjęć współczesnych domów w tej dzielnicy, które niestety w ogóle nie korespondują z jej stylem. 

źródła:

https://lia.lvivcenter.org/uk/objects/zaporizka-25/

https://lia.lvivcenter.org/uk/objects/myshuhy-45/

http://modernism.lvivcenter.org/#/pl/map/object/2577/photo/0

Architektura i Budownictwo 1934 nr 3

https://photo-lviv.in.ua/v-netri-lvivskoho-funktsionalizmu…

dodaj do notanika
otwórz notatnik

notatnik

skasuj listę info

Teraz możesz zebrać swoje ulubione miejsca, opisywane przeze mnie, w na jednej liście.
Z pewnością ułatwi to planowanie podróży do Lwowa!

Lista będzie nadal dostępna przy kolejnych wizytach z tego samego komputera, nawet bez logowania. zamknij
wyślij na e-mail... udostępnij na Facebook... widok mobilny

Send your list to a friend

FROM: (Your email): TO: (Your friend's email): Your message:
Send